ازدواج از دیدگاه قرآن‏ و روایات

ازدواج از دیدگاه قرآن‏ و روایات

ازدواج از دیدگاه قرآن‏

آیه ى شریفه «لِیُنفق ذو سعه من سعته و من قُدِرَ علیه رزقُه فلینفق ممّا آتیه الله»۱ مربوط به یک زندگى ضرورى براى انسان‏هاست که همان آیه ى مربوط به همسر هم می باشد. براى اینکه زن براى مرد و مرد براى زن، یک امر ضرورى و طبیعى است. همان طورى که یک انسان نان می خواهد، آب می خواهد و یک امر طبیعى است. اگر خود نمی تواند تهیه کند دیگران باید تهیه کنند. همانطورى که غریزه ى جنسى یک حساب جداگانه اى از غرایز دیگر دارد قرآن هم یک حساب جداگانه اى براى این غریزه باز کرده است: قرآن می فرماید:
«و انکحوا الأیامى منکم و الصالحین من عبادکم و امائکم ان یکونوا فقراء یغنهم ‏الله من فضله والله واسع علیم»؛۲
این صیغه ى جمع مربوط به اجتماع است. اول پدر و مادر و اگر پدر و مادر نمی توانند دولت اسلامى و اگر دولت اسلامى نمی تواند براى این کار مؤسسه و نهادى داشته باشد همه ى اجتماع موظفند.
قرآن می فرماید: «و انکحوا الایامى» جامعه ى اسلامى! باید پسر عَزَب را زن بدهید، عزب‏ها را باید زن بدهید، شوهر بدهید. و بعد می فرماید: غصه آینده را هم نخور، خدا تأمین می کند. اگر راستى توکل داشته باشى، اگر راستى پشتوانه اى مثل خدا داشته باشى، اگر توکلت خوب باشد، فعالیتت خوب باشد، به دستور اسلام عمل کنى. غم فقر را هم نخور؛ غم خرج و مخارج آن را هم نخور.
این آیه حساب جداگانه اى براى غریزه جنسى باز کرده است. آن آیه «لینفق ذو سعه من سعته و من قُدِر علیه رزقُه فلیُنفق مما آتیه الله» هم یک حساب عمومى براى همه غرائز باز کرده است که اجتماع باید خلأ فقر فردى و اجتماعى را پر کند. احتیاج‏هاى یکدیگر را باید بر آورند و این آیه ذکر خاص بعد از عام است. می فرماید در خصوص ازدواج همه باید مهیا باشند براى اینکه جوان‏ها را همسر بدهند. پسرها و دخترهاى عزب را همسر بدهند.

 

ازدواج در آئینه روایات‏

مرحوم شیخ حر عاملی(رحمه الله)، مردى که به همه مخصوصاً مراجع تقلید حق بزرگى دارد در کتاب وسائل الشیعه شش روایت در این باره نقل می کند که در آنها ثواب عجیب و مهمى براى کسى که یک پسرى را زن داده یا دخترى را شوهر بدهد بیان شده است. روایات به اندازه اى عالى است که انسان می بیند فضیلتى بالاتر از آن فضیلت نیست.
از موسی بن جعفر (علیه السلام) نقل شده است که در روز قیامت سه دسته زیر سایه عرش خدا هستند و یک دسته از آنها کسانى هستند که پسرى را زن دهند. در این روایت می فرماید: در روز قیامت خدا نظر لطف دارد به آن کسى که شفاعت کند تا دخترى به شوهر برسد یا پسرى به زن برسد.۳
نظیر این روایات که در آن باب هست در ابواب دیگر هم هست. صاحب وسائل بیش از بیست روایت نقل می کند که یکى از آنها این است:
امام صادق (علیه السلام) می فرماید یک کسى آمد پیش پدرم. ایشان فرمودند: فلانى! زن دارى؟ گفت نه یابن رسول الله. پدرم فرمود: اگر خدا دنیا و آنچه در دنیاست به من بدهد و بگوید یک شب بى زن باش قبول نمی کنم.
یعنى امام باقر (علیه السلام) می فرماید: خانم! اگر خدا آنچه در دنیاست به تو بدهد اما یک‏ شب بی شوهر باشى ارزش ندارد. آقا! اگر خدا دنیا و آنچه در دنیاست به تو بدهد اما یک شب بدون زن باشى ارزش ندارد. بعد امام باقر (علیه السلام) یک جمله ى رساتر از این فرمودند:
«رکعتان یصلیها رجل متزوج افضل من رجل اعزب یقوم لیله و یصوم نهاره».۴
آن کسى که زن دارد، آن کسى که شوهر دارد اگر دو رکعت نماز بخواند این دو رکعن نماز فضیلتش بیشتر از عبادت کسى است که شب را زنده بدارد و روز را روزه بگیرد. کسى که شبانه روز عبادت کند روز روزه بگیرد، از اول شب تا به صبح روى پا بایستد و عبادت کند چقدر فضیلت دارد؟ امام باقر (علیه السلام) می فرماید: کسى که زن دارد، شوهر دارد دو رکعت نماز بخواند این قدر فضیلت دارد. امام باقر (علیه السلام) می فرماید فضیلت آن دو رکعت نمازش بیشتر از یک پبانه روز عبادت کردن است.
روایتى از زبان پیغمبر و ائمه طاهرین (علیهم ‏السلام) نقل شده و از نظر ما طلبه ها مستفیضه است (راویان متعددی دارد) و آن روایت این است که:
«ما بُنى بناء فى الاسلام احبّ الى الله عزوجل من التزویج».۵
هیچ خانه اى، هیچ بنائى آبادتر، با فضیلت ‏تر از آن خانه اى نیست که با ازدواج آباد شود. این روایت یک چیز خاصى به ما می گوید.
می فرماید: اگر یک پسر و دختر را به هم برسانى و یک خانه را آباد کنى یعنى صاحب خانه کنى یا یک مسجد بسازى کدام فضیلتش بیشتر است؟ این روایت می گوید: آن خانه اى که به وسیله تزویج آبادش کنى. یعنى دخترى را شوهر دهى، پسرى را زن دهى، یا یک مدرسه بسازى کدام بهتر است؟ پیغمبر اکرم (صلی الله علیه وآله) می فرماید: آن زن دادن، آن شوهر دادن، آن خانه را آباد کردن.
نظیر این روایت زیاد داریم که کمترین ثواب در آنها این است که آن زنى که شوهر داشته باشد آن مردى که زن داشته باشد، نماز صبح که می خواند ثواب صد و چهل رکعت نماز در نامه عملش نوشته می شود، یعنى عبادتش هفتاد برابر است. این فضیلت کم ازدواج است.
به عکس جوانى که بتواند زن بگیرد اما نگیرد، آن زنى، آن دختر خانمى که بتواند شوهر کند اما نکند، پیامبراکرم (صلی الله علیه وآله) می فرماید: «رذائل موتاکم العُذّاب».۶
یعنى اگر کسى بمیرد و بى زن بمیرد، اگر کسى بمیرد و بى شوهر بمیرد، پست ‏ترین مرده ها این مرده است.
از این مطالب یک نکته درک می کنیم؛ شما عزیزان می دانید که اسلام اغراق نیست؛ گفته ائمه طاهرین (علیهم ‏السلام) اغراق نیست. ما شیعیان یک امتیازى که از اهل سنت داریم این است که می گوییم تمام احکام الهى تابع مصالح و مفاسد نفس الامرى است. یعنى اگر امام صادق (علیه السلام) امرى کرده باشد، یک مصلحت تامّه ملزمه دارد، یا اگر امام باقر (علیه السلام) نهى کرده باشد، یک مفسده تامّه ملزمه دارد. این یکى از عقاید مسلم شیعه است.

___________________________
پی نوشت:
۱٫ سوره طلاق، آیه ۷٫
۲٫ سوره نور، آیه ۳۲ ترجمه: و البته باید مردان بى زن و زنان بى شوهر و کنیزان و بندگان خود را به نکاح یکدیگر درآورید (تا در میان مؤمنان مرد بى زن و زن بى شوهر باقى نماند و از فقر مترسید که) اگر مرد و زنى فقیرند خدا به لطف خود آنان را غنى و بی نیاز خواهد فرمود، که خدا به اعمال بندگان آگاه و رحمتش وسیع است.
۳٫ وسائل الشیعه جلد ۱۴ صفحه ۲۷٫
۴٫ وسائل الشیعه جلد ۱۴ صفحه ۷٫
۵٫ وسائل الشیعه جلد ۱۴ صفحه ۲٫
۶٫ وسائل الشیعه جلد ۱۴ صفحه ۷٫

 

منبع:سایت اهل و بیت

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *